Waxaa xaqiiqo la xaqiijiyay ah in Imaaraadka (UAE) uu maalgelin iyo saameyn weyn ku leeyahay dekedaha Berbera iyo Boosaaso isagoo adeegsanaya shirkadda DP World. Berbera waxaa loo arkaa marin istiraatiiji ah oo ku yaalla Gacanka Cadmeed halka Boosaasona uu ku yaal marin muhiim ah oo ku dhow Bab al-Mandab.
Waxa aan weli si rasmi ah loo xaqiijin waa heerka saxda ah ee iskaashiga militari ee ka dhexeeya UAE, Mareykanka iyo Israa’iil ee goobahan. Warbixino dhowr ah ayaa sheegaya in Berbera ay noqotay meel ay danaynayaan saddexdan dhinac sababo la xiriira dagaalka Xuutiyiinta iyo amniga Badda Cas.
Maxay UAE U Danaynaysaa Berbera iyo Boosaaso?
Falanqeeyayaasha amniga gobolka waxay tilmaamayaan 4 sababood:
- Xakamaynta marin-badeedka Badda Cas
- In ka badan ganacsi caalami ah ayaa mara Bab al-Mandab.
- Qofka saameyn ku leh dekedaha Geeska Afrika wuxuu helayaa awood dhaqaale iyo mid amni.
- Ka hortagga khatarta Xuutiyiinta
- Weerarada Xuutiyiinta ee maraakiibta ayaa kordhiyay muhiimadda dekedaha ka fog Yemen.
- Tartan gobolka ka jira
- UAE waxay kula tartamaysaa Sacuudiga, Turkiga, Qatar iyo quwado kale saamaynta Geeska Afrika.
- Ganacsi iyo saadka militari
- Dekedaha iyo garoomada waxay siinayaan UAE awood ay ku maamusho dhaqdhaqaaqa ganacsi iyo amni.
Israa’iil Maxay Ka Raadinaysaa Gobolka?
Warbixino dhowr ah ayaa sheegaya in Israa’iil ay aad u danaynayso Berbera sababtoo ah:
- Kormeerka dhaqdhaqaaqa Xuutiyiinta ee Yemen.
- Ilaalinta maraakiibta ku wajahan Eilat.
- Helitaanka saldhig sirdoon oo ku dhow Bab al-Mandab.
Si kastaba, Reuters ayaa bishii Juun 2026 soo werisay in wasiirka gaashaandhigga Somaliland uu sheegay in aysan jirin wadahadallo rasmi ah oo lagu dhisayo saldhig Israa’iil leedahay, inkastoo uu qiray tababarro amni iyo iskaashi jira.
Mareykanku Ma Ogyahay?
Jawaabta gaaban waa: Haa.
Mareykanku waa quwadda ugu weyn ee ka hawlgasha gobolka Badda Cas. Warbixino ayaa tilmaamaya in AFRICOM iyo hay’ado Mareykan ah ay si dhow ula socdaan Berbera iyo dhaqdhaqaaqyada amniga gobolka. Waxaa sidoo kale jira warar sheegaya in Mareykanku danaynayo xarumo dheeraad ah oo ka baxsan Jabuuti si uu ula socdo Yemen iyo Badda Cas.
Xuutiyiinta Maxay U Aragaan Berbera?
Xuutiyiinta ayaa marar badan ku hanjabay in ay bartilmaameed ka dhigi karaan meel kasta oo ay u arkaan inay taageerto Israa’iil ama hawlgallada ka dhanka ah Yemen. Warbixino ayaa sheegaya in joogitaan Israa’iil lagu tuhunsan yahay Berbera uu kordhin karo khatarta amni ee gobolka.
Soomaaliya Maxay Saameyn Ku Yeelan Kartaa?
Haddii xiisadda Badda Cas sii korodho:
Fursadaha
- Dekedaha Soomaaliya waxay heli karaan ganacsi badan.
- Maalgashi cusub ayaa iman kara.
- Qiimaha istiraatiijiga ah ee Soomaaliya wuu kordhi karaa.
Khataraha
- Gobolka wuxuu noqon karaa goob ay ku tartamaan quwadaha shisheeye.
- Weeraro ama hawlgallo militari ayaa ku fidi kara marin-badeedka Soomaaliya.
- Khilaafyada gudaha Soomaaliya ayaa laga yaabaa inay sii adkaadaan haddii quwadaha dibadda ay kala taageeraan dhinacyo kala duwan.
Gunaanadka Baarista
Xogta la xaqiijiyay waxay muujinaysaa in UAE ay si qoto dheer ugu lug leedahay Berbera iyo Boosaaso iyada oo adeegsanaysa dekedo, maalgashi iyo xiriirro amni. Waxaa sidoo kale jira warbixino badan oo tilmaamaya danaha Israa’iil iyo Mareykanka ee gobolka, gaar ahaan kadib dagaalka Xuutiyiinta iyo qalalaasaha Badda Cas. Si kastaba, qaar ka mid ah sheegashooyinka ku saabsan saldhigyo qarsoon ama heshiisyo militari weli si madax-bannaan looma xaqiijin, sidaas darteed waa in lagu kala saaraa xaqiiqooyinka la caddeeyay iyo wararka ku saleysan ilo aan si buuxda loo xaqiijin.
